|
آقاي دکتر! از نظر پزشکي، چرا عمل ختنه در پسربچهها بايد انجام شود؟
در حقيقت ميتوان گفت که ختنه اولين عمل جراحي در تاريخ بشر است و در بسياري از اديان بهويژه در اسلام يک سنت تلقي ميشود و بر هر مسلماني واجب است که عمل ختنه را انجام دهد.
انجام ختنه در پسربچهها از بروز عفونتهاي ادراري، چسبندگيها و سرطانهاي آلت تناسلي جلوگيري ميکند و به همين دليل امروزه در بسياري از کشورها اين عمل شايع است.
بهترين زمان براي انجام ختنه چه سني است؟
هنوز اختلافنظر بسياري در اين زمينه وجود دارد، اما به اعتقاد من و بسياري از همکاران بهترين زمان براي اين عمل بين يک تا سه ماهگي است، زيرا کودک، مرحله نوزادي را طي کرده، رشد آلت تا حدودي صورت گرفته و از طرفي کودک هنوز به سني نرسيده که اين عمل موجب ايجاد خاطرات بد در ذهن او شود و عواقب رواني به همراه داشته باشد.
توصيه ما اين است که اين عمل حتما قبل از دو سالگي انجام شود تا به بيهوشي نيازي نباشد و عمل با بيحسي صورت گيرد و احتمال خونريزي کاهش يابد.
اگر انجام ختنه به تاخير بيفتد، چه مشکلاتي براي کودک ايجاد ميشود؟
معمولا عفونتهاي ادراري در کودکان شايع است و دختربچهها 5 تا 6 برابر بيشتر از پسربچهها به اين بيماري مبتلا ميشوند، اما در کودکان پسر زير يک سال که ختنه نشدهاند، عفونت ادراري بيشتر است. در عين حال همانطور که گفتم با افزايش سن کودک، بايد به جاي بيحسي از بيهوشي استفاده کرد.
همچنين خونريزيهاي ناشي از انجام ختنه بين يک تا سه ماهگي بسيار کمتر است و احتمال خونريزي با افزايش سن، بيشتر ميشود و به تبع آن استرس و نگرانيهاي خانواده نيز افزايش مييابد.
آيا روشهاي مختلفي براي انجام ختنه وجود دارد؟
بله؛ براي انجام ختنه از دو روش: جراحي و استفاده از حلقه استفاده ميشود.
در جراحي، عروق گره زده شده و مخاط و پوست بخيه زده ميشوند، اما در روش حلقهگذاري، برش و بخيه وجود ندارد و پس از حدود يک هفته تا 10 روز حلقه استفاده شده خود به خود جدا ميشود و ميافتد.
اين روشها چه عوارضي را در پي دارند؟
در صورتي که هر يک از اين روشها به درستي انجام نشود، عوارض مختلفي را به همراه خواهد داشت.
عدم برخورداري از تبحر لازم براي انجام عمل ختنه ممکن است موجب شود که پوست به مقدار کافي از آن منطقه برداشته نشود و يا برعکس. احتمال هماتوم پس از عمل و جمع شدن خون در زير پوست نيز وجود دارد. همچنين در صورت عدم انجام صحيح عمل ختنه ممکن است در درازمدت نوک مجراي ادراري تنگ شود. استفاده ي نامناسب از دستگاه کوتر که در عمل ختنه براي سوزاندن رگها به کار ميرود نيز ممکن است موجب سوزاندن پوست شود. از طرفي انجام عمل ختنه توسط افراد کمتجربه ممکن است باعث بريده شدن قسمتي از سر آلت، ايجاد سوراخهاي ديگر روي آلت تناسلي و همچنين ايجاد فيستول گردد.
گاهي نيز عوارض شديدي از ختنههاي نادرست به جا ميماند.
در مواقعي که پوست به اندازه کافي برداشته نميشود، پس از مدتي مجددا پوست، تمام آلت را ميپوشاند و ترشحات مخاطي، زمينهساز سرطان در بزرگسالي ميشود. گاهي هم ممکن است با استفاده از حلقه در عمل ختنه به دست افراد کمتجربه، سر آلت درون حلقه خفه شود که در اين صورت کودک قادر به ادرار نيست. بنابراين در انجام ختنه با استفاده از حلقه لازم است که اندازه حلقهها متناسب انتخاب شوند.
در عين حال، خونريزيهاي شديد به خصوص در روش جراحي يکي از عوارض ختنههاي نادرست است. بنابراين انجام اين عمل ظريف و حياتي حتما بايد توسط جراح يا ارولوژيست کودکان، ارولوژيست عمومي و جراح عمومي انجام شود و پزشکان عمومي تنها در صورت گذراندن دورههاي آموزشي بايد اقدام به انجام اين عمل کنند تا از پس عوارض احتمالي آن هم برآيند.
بعد از عمل ختنه، مراقبتهاي خاصي لازم است؟
در عمل ختنه به روش حلقهگذاري، حلقه پس از يک هفته تا 10 روز ميافتد و کودک بعد از عمل ميتواند پوشک شود. حتي ميتوانند کودک را بعد از ادرار کردن زير آب بگيرند، زيرا پانسماني وجود ندارد. اما انجام اين عمل فقط تا يک سالگي امکانپذير است.
در روش جراحي کودک نبايد تا چند روز پوشک شود، زيرا پانسمان از بين ميرود و تعويض آن براي کودک بسيار دردناک است. بعد از يک هفته هم ميتوان کودک را به حمام برد تا پانسمان خود به خود جدا شود. گاهي بنا به صلاح ديد پزشک و به منظور جلوگيري از عفونت، آنتيبيوتيک تجويز ميشود، اما در اکثر مواقع اين کار لازم نيست.
اما نکته بسيار مهم اين است که گاهي پس از انجام عمل ختنه، عارضه تنگي دهانه مجراي ادراري را شاهد هستيم که به راحتي قابل پيشگيري است.
اگر 3 تا 4 ماه بعد از انجام ختنه، نوک آلت کودک با وازلين يا ويتامين A چرب شود و تا يک ماه بعد هم، مرتب ادرار کودک با آب شسته شود، اين عارضه ايجاد نخواهد شد.
در چه صورتي نبايد کودک را ختنه کرد؟
به هر حال، کودکاني هستند که پوست روي آلت آنها ملتهب است و گاهي نياز به برش دارد، زيرا موجب تنگي مجراي ادراري کودک ميشود و کودک نميتواند ادرار کند. در صورت مشاهده چنين عارضهاي عمل ختنه به تاخير ميافتد و با رفع اين مشکل، ختنه انجام ميشود.
گاهي نيز چسبندگي پوست به نوک آلت و خروج ترشحات زردرنگ (که زمينهساز بروز سرطان در افراد ختنه نشده است) از آلت را شاهد هستيم که به صورت تورم و چسبندگي نمايان ميشود و بعد از برطرف کردن اين عارضه، کودک ميتواند ختنه شود.
اما در مواردي هم مشاهده ميشود که دهانه مجراي ادراري، در جايي غير از محل طبيعي و زير آلت باز ميشود که به بيماري "هيپوسپاديازيس" شهرت دارد و ما در يک جراحي تقريبا پيچيده از پوست اضافي ختنه نشده، براي ايجاد مجرا در محل طبيعي خود استفاده ميکنيم. اين جراحي بايد حدود يک سالگي و توسط ارولوژيست اطفال يا جراح اطفال انجام پذيرد و کودکاني که با وجود اين مشکل، ختنه ميشوند به مشکل برميخورند.
آيا انجام عمل ختنه روي فعاليتهاي جنسي فرد در بزرگسالي هم تاثيري دارد؟
پوستي که ختنهگاه را ميپوشاند از دو لايه پوستي و مخاطي تشکيل شده و کاملا از هم متفاوتاند و هنگام برش حين عمل ختنه، برش لايه مخاطي نبايد بيشتر از 5 ميليمتر باشد، زيرا در غير اين صورت، تاثير منفي بر فعاليتهاي جنسي دوران بزرگسالي خواهد داشت.
حرف آخر؟
ختنه يک عمل ظريف و حياتي است و مادر بايد در طول مدت جراحي، کنار فرزندش باشد تا استرس کودک و حتي مادر کاهش يابد. در عين حال، من انجام ختنه بلافاصله بعد از به دنيا آمدن کودک (زير يک ماهگي) را توصيه نميکنم.
اگر چه اين جراحي معمولا بيش از نيم ساعت طول نميکشد و به ظاهر ساده و پيش پا افتاده است، اما گاهي با انجام غيرصحيح آن، ممکن است عوارض غيرقابل جبراني براي کودک به جا گذارد که والدين بايد به اين نکته، توجهي خاص داشته باشند و صرفا به دليل قيمت ارزان تر، کودک خود را براي انجام ختنه نزد افراد غيرمتخصص نبرند و حتما براي انجام عمل ختنه، به يک پزشک ماهر و با تجربه مراجعه کنند.
|
