|
دليل اين امر چيست؟ برخي از اين رفتارها اكتسابيند. شكي دراين نيست؛ اما به گفته ي شري برنباوم، استاد روانشناسي و بيماري هاي اطفال در دانشگاه ايالتي پنسيلوانيا تفاوت ميان دخترها و پسرها فراتر از صرف آموزش است.
دانشمندان گمان ميكنند كه مغز دخترها و پسرها حتي پيش از تولد هم رشدي متفاوت دارد و به دو گونه ي متمايز شكل ميگيرد.
آيا چيزي به نام مغز پسر و مغز دختر به صورت متمايز وجود دارد ؟
بله. ميدانيم كه تفاوت هاي فيزيكي ميان مغز پسر و مغز دختر وجود دارد، هم در زمان تولد و هم در حين رشد كودك. اما دستكم تا به حال نحوه ي اثرگذاري اين تفاوتها روي رفتار، شخصيت و غيره ناشناخته باقي مانده است. براي مثال دانشمندان حدس ميزنند كه احتمالا بخشي در مغز وجود دارد كه بسياري از پسرها را به سمت چيزهاي متحرك مي كشاند و دخترها را به سمت بچه بزرگ كردن، ولي اين بخش هنوز شناخته نشده است.
مغز پسرها در رحم مادر چگونه رشد ميكند ؟
پسرها در رحم به ماشينهاي توليد تستوسترون(هورمون جنسي مردانه) ميمانند. در واقع به گفتهي مارگارت مككارتي استاد روانشناسي دانشگاه مريلند كه بر روي رشد اوليهي مغز مطالعه ميكند، كودكان مذكر هنگام به دنيا آمدن به اندازهي مردي 25 ساله تستوسترون دارند. پس از تولد هم تا وقتي كه پسر به بلوغ برسد تستوسترون ترشح ميشود.
تستوسترون در كنار وظايف متعددي كه دارد، مسئول شكل دادن به مغز در حال رشد يك نوزاد بالغ نيز هست. مطالعه بر روي حيوانات نشان داده است كه اين هورمون در برخي از بخشهاي مغز از حجم ارتباطات ميان سلولهاي مغزي (سيناپسها) كاسته و در جاي ديگر بر آنها ميافزايد.
بر مبناي يافته هاي يكي از اين مطالعات، موشهاي مذكر و مؤنثي كه پيش از تولد در معرض تستوسترون اضافي قرار گرفته بودند، بلافاصله پس از بهدنيا آمدن نتايج بهتري در آزمون هزارتو كسب كردند. علي رغم اينكه دانشمندان تعميم اين نتايج را به انسان هنوز زود ميدانند ميتوان از آنها به عنوان نمونه اي از بهبود درك سه بعدي به كمك تستوسترون استفاده كرد.
مطالعات انجام شده بر روي حيوانات نشان داده است كه در موجودات مذكر برخي از ناحيه هاي مغز، ارتباطات خاصِ انواع مذكر برقرار ميكنند، ولي برخي ناحيه هاي ديگر مؤنث باقي ميمانند. به گفته ي مك كارتي «چيزي به عنوان مغز كاملا مذكر وجود ندارد، مغز تركيبي از بخشهاي مذكر و مؤنث است».
مغز دخترها در رحم مادر چگونه رشد ميكند؟
به گفتهي برنباوم دخترها نيز پيش از تولد كمي تستوسترون توليد ميكنند، ولي نه به اندازه مقداري كه پسرها دارند. درحالي كه دخترها هورمونهاي زنانهاي چون استروژن توليد ميكنند، به نظر ميآيد كه اين هورمونها اثر بسيار كمي روي مغز درحال رشد آنها داشته باشد.
به عبارت ديگر، مغز دخترها مثل مغز پسريست كه تستوسترون به آن شكل نداده باشد.
مقايسه ي مغز دخترها با پسرها در حين رشد
مغز دخترها و پسرها پس از تولد مسير متفاوتي را ميپيمايد. مطالعات MRI نشان داده است كه برخي ناحيه ها در مغز زنها سريعتر رشد ميكنند در حالي كه رشد ساير بخشها در پسرها سريعتر است. لذا مغز دخترها و پسرهاي هم سن و سال ميتواند در مراحل متفاوتي از رشد باشد. مغز مذكر از مغز مؤنث بزرگتر ميشود اما دليل اين قضيه روشن نيست. بعضي تحقيقات نشان داده اند كه در دخترها ناحيه اي از مغز كه به كنترل زبان و احساسات كمك ميكند – موسوم به دُم- بزرگتر است. ( اين ناحيه از مغز به خصوص وقتي به عكسي از معشوق نگاه ميكنيم تحريك ميشود)
همچنين تحقيقات نشان داده است بخشي از جسم پينهاي كه دو لب مغز را به هم مربوط ميسازد در دخترها نسبت به پسرها بزرگتر است؛ به عقيده برخي دانشمندان اين به معني آن است كه دخترها در حل مساله ها از هر دو لب مغز استفاده ميكنند.
در مطالعات انجام شده بر روي موشها مشخص شده است كه انواع مذكر لوزه هاي بزرگتري دارند، بخشي از مغز كه احساسات عميقي همچون ترس را كنترل ميكند.
اين تفاوتهاي به ظاهر كوچك در ساختار مغز لزوما به اين معنا نيستند كه پسرها در بعضي چيزها از دخترها بهتر باشند يا بالعكس. همانطور كه برنباوم توضيح ميدهد مغزهاي جوان شديداً شكل پذير هستند، و ناحيه هاي كليديشان بسته به نوع استفاده رشد ميكنند يا كوچك ميشوند.
آيا به خاطر ساختار مغز آنهاست كه زنان بيشتر از مردان گريه مي كنند؟ يا آيا مغزشان تحت تاثير احساساتشان شكل گرفته است؟ يا كمي از هردو ؟ هنوز هيچكس نميداند.
افراد هميشه در قالبها جاي نميگيرند كه اين خود به رازآميزي مغز مي افزايد. دخترهاي پسر نماي بسياري هستند كه علاقه ي كمي به عروسكها نشان مي دهند و البته پسرهايي كه از سنين پايين به فعاليتهاي دخترانه مي پردازند. اين كودكان كاملا عادي و نرمال هستند.
آيا نحوه ي فكركردن دخترها با پسرها تفاوت دارد ؟
دانشمندان بههمراه موسسات سلامت ملي نتايج بدست آمده از MRI مغز 500 دختر و پسر جوان را گرد آوردند تا بلكه به پاسخي براي سوالات كليدي در مورد رشد مغزهاي جوان دست يابند. آنها تا بدين جاي كار به يافته هاي جالبي دست يافته اند :
در اغلب اين آزمايشات، دخترها و پسرها توانايي هاي بسيار مشابهي از خود نشان داده اند و شايستگي هاي يكساني در رياضيات دارند كه بر اين احتمال كه هرگونه فاصله اي در مهارت هاي رياضي در سالهاي بعد محصول فرهنگ باشد و نه بيولوژي ميافزايد.
دخترها تا حدي در حفظيات و ازبرخواندن ليست كلمات قويترند و در كارهايي كه نياز به چالاكي و فكركردن سريع دارند كمي بهتر هستند.
پسرها در كارهاي سه بعدي و فضايي مثل چيدن بلوك ها و ايجاد اشكال مهارت بيشتري دارند.
مغز تنها آغاز است
در نهايت، مغز انعطاف پذير است. كودكان در حين خواندن، گوش كردن، تماشا و يادگيري ارتباطات ميان مغز را ايجاد ميكنند، وسواس هاي فكري را در خود ميپرورانند و مهارتهاي جديد كسب ميكنند.
دختري كه اين ماه منحصرا با عروسك بازي كرده است ميتواند ماه بعد به سراغ ساختمان سازي ها برود.
حتي اگر هيچگاه مجذوب ماشين هاي اسباب بازي نشود ميتواند از راندن دوچرخه ي خود لذت برده و نحوه ي تعمير يك زنجير را ياد بگيرد (و حتي بعدتر كاربراتوري را تنظيم كند). يك پسر ممكن است هيچگاه براي عروسكها در خيال خود چاي نريزد ولي مي تواند نحوه ي مراقبت از يك حيوان خانگي را بياموزد ( و بعدها كودك خود را بزرگ كند).
به گفته ي برنباوم «بيولوژي سرنوشت ما نيست».
|
