آيا افسردگي يا اضطراب در دوران حاملگي  طبيعي است؟

اگر چه غالباً حاملگي به صورت دوراني لبريز از شادي و شعف به تصوير كشيده مي‌شود، اين امر براي همه زنان واقعيت ندارد. دست كم از هر ده زن حامله يك نفر از دوره هاي افسردگي رنج مي برد. سالها متخصصين به اشتباه معتقد بودند كه هورمون هاي حاملگي از زنان در برابر افسردگي محافظت مي‌كنند و تنها پس از تولد نوزاد به خاطر اينكه ميزان اين هورمون ها كاهش مي يابد، در برابر بيماري ها آسيب پذيرتر مي شوند. آنها اكنون معتقد هستند كه بالا رفتن سريع سطح هورمون ها در آغاز حاملگي مي‌تواند شيمي مغز را به هم زده و به افسردگي منتهي شود.

همچنين، تغييرات هورموني مي تواند موجب شود بيش از حد طبيعي احساس اضطراب  كنيد. اضطراب شرايط ديگري است كه مي توان و بايد در دوران حاملگي به درمان آن پرداخت. افسردگي و اضطراب ممكن است تشخيص داده نشوند چون كه زنان غالباً احساسات خود را انكار كرده و آنها را به حساب بدخلقي موقتي مي‌گذارند كه اغلب به همراهِ حاملگي پيش مي‌آيد. بنا بر اين در گفتن اين گونه احساسات به پزشك يا ماما احساس شرمندگي نكنيد. سلامت رواني شما به اندازه سلامت جسمي‌تان اهميت دارد و در حقيقت مي‌تواند سلامت جسمي‌تان را تحت تأثير قرار دهد. به طور مثال، تحقيقات نشان مي‌دهند كه افسردگي و اضطراب مي‌تواند خطر زايمان زودرس را افزايش دهد. همچنين اين شرايط مي‌تواند توانايي شما را در مراقبت از خود و نوزاد در حال رشدتان مختل كند.

چگونه بفهمم كه در معرض خطر بخصوصِ افسردگي يا اضطراب در حين بارداري هستم؟

برخي از عوامل تهديد كننده رايج عبارتند از:

تاريخچه خانوادگي يا شخصي افسردگي يا اضطراب

 اگر در گذشته با افسردگي يا اضطراب بيش از حد دست به گريبان بوده ايد (يااگر افسردگي در خانواده شما وجود داشته است)، در دوران حاملگي احتمال بيشتري دارد كه به افسردگي دچار شويد. حتي اگر هيچ وقت دوره هايي از افسردگي كامل را تجربه نكرده ايداما در شرايط نا معلوم يا استرس زا به مضطرب يا افسرده شدن تمايل داشته ايد، ممكن است اكنون بيشتر در معرض افسردگي قرار داشته باشيد.

مشكلات رابطه اي

 اگر درگيرِ رابطه اي هستيد كه دچار مشكل شده است و به عنوان يك زوج نمي‌توانيد با صحبت كردن مسائل را حل كنيد به مشاور مراجعه كنيد. اين فكر كه با ورود نوزادتان همه چيز حل مي‌شود، كاملاً اشتباه است. اين تازه وارد فشاري را كه به رابطه شما وارد مي‌شود بيشتر خواهد كرد. بنابراين همين حالا براي بهبود رابطه خود نزد مشاور برويد و آن را به زمان ديگري موكول نكنيد به ويژه اگر قرباني سوء استفاده جنسي نيز هستيد.

درمان ناباروري

 اگر براي حامله شدن مشكل داشته ايد، احتمالاً فشار رواني زيادي را متحمل شده ايد. همچنين اگر شيوه هاي باروري متعددي را تجربه كرده ايد، ممكن است هنوز هم با تأثيرات جانبي رواني ماه ها يا حتي سال ها تحت درمان بودن و انتظار اضطراب آور دست به گريبان باشيد.

سابقه داشتن حاملگي ناموفق

 اگر در گذشته سقط جنين كرده يا نوزادي را از دست داده ايد، جاي تعجب نيست كه نگران سلامت اين حاملگي باشيد. همچنين اگر از دست دادن جنين به تازگي رخ داده يا در سال گذشته چندين بار سقط جنين كرده ايد، ممكن است وقت كافي براي بهبودي كامل عاطفي و جسمي را نداشته‌ايد. همين طوراگر تحت درمان باروري هستيددربرابر افسردگي يا اضطراب بيشتر آسيب پذير مي‌شويد.

مشكلات مربوط به حاملگي

 يك حاملگي پيچيده يا با ريسك بالا مي‌تواند هزينه عاطفي زيادي را در بر داشته باشد به ويژه اگر مجبور هستيد هفته ها در رختخواب استراحت كرده يا آزمايش هاي متعدد ژنتيك را تحمل كنيد (زناني كه نوزادان دو قلو باردار هستند در اين دسته قرار مي‌گيرند). تحمل كردن فشار ناشي از روش هاي دشوار همراه با نگراني از سلامت نوزاد، معولاً كار دشواري است. همچنين اگر قادر به كار كردن نباشيد يا نتوانيد چيزهاي ديگري را كه به انجامشان عادت كرده ايدانجام دهيد، حفظ تعادل عاطفي برايتان سخت تر مي‌شود. با پزشكتان در مورد  سلامت رواني خود صحبت كنيد. در پيش گرفتن گام‌هاي مناسب نيز مي‌تواند خطر بروز مشكلات پس از تولد نوزاد را براي شما كاهش دهد و كمكتان مي‌كند تا بهتر بتوانيد از نوزادي كه براي به دنيا آوردنش آن همه زحمت كشيده ايد، لذت ببريد.

پيشامدهاي استرس زاي زندگي

 نگراني هاي مالي؟ نقل مكان؟ تصميم در مورد تغيير شغل؟ پس از سال ها كار كردن، برنامه ريزي نمودن براي ماندن در خانه؟ هر كدام از اين نگراني ها يا تغييرات زندگي به علاوه جدايي، مرگ يك دوست نزديك يا يكي از اعضاي خانواده و يا از دست دادن شغل، مي‌تواند براي شما استرسي جدي در پي داشته باشد.

سابقه سوء استفاده جنسي

 زناني كه مورد سوء استفاده رواني، جنسي، جسمي يا كلامي قرار گرفته اند، ممكن است اعتمادبه نفس پاييني داشته باشند و احساس درماندگي يا تنهايي بكنند كه همه اينها خطر ابتلا به افسردگي را بالا مي برد. حاملگي مي‌تواند خاطرات دردناك مربوط به سوء استفاده جنسي در گذشته را درحالي كه آماده مادر شدن مي‌شويد زنده كند. همچنين از دست دادن كنترل بر روي بدن در حال تغييرتان ممكن است همان درماندگي  را كه وقتي مورد سوء استفاده قرار گرفتيد، درشماايجاد كند.

ديگر عوامل خطر

اگر سن كمي داريد، تنها هستيد يا حاملگي تان نا خواسته است، در آن صورت خطر ابتلا به افسردگي برايتان بيشتر خواهد بود.

علائم افسردگي چه هستند؟

برخي از علائم از قبيل خستگي يا خواب آشفته، در ميان زنان سالم در دوران حاملگي رايج است اما وقتي كه اين علائم با احساس غم و اندوه و درماندگي آميخته شود يا در عملكرد شما اختلال ايجاد كنند، دست كم مي توان تا حدي افسردگي را مقصر دانست.

اگر احساس مي كنيد قادر به انجام مسئوليت هاي روزانه خود نيستيد يا فكر آسيب زدن به خود به سراغتان مي‌آيد، بلافاصله با پزشك يا ماماي خود جهت ارجاع به مشاور تماس بگيريد.  ديدن درمانگر يا روان پزشك به به معناي ضعيف بودن نيست. برعكس، نشان دهنده اين است كه مي‌خواهيد اقدامات لازم را براي حفظ سلامت و امنيت خود و نوزادتان انجام دهيد. اگر سه يا تعداد بيشتري از علائم زير را به مدت بيش از دو هفته تجربه كرديد، با پزشك خود در مورد اين كه آيا بايد به روان درمانگر مراجع كنيد يا خير، صحبت كنيد:

•    داشتن اين حس كه ديگر هيچ چيزي لذت بخش يا سرگرم كننده نيست.
•    احساس گرفته بودن، غمگيني يا "تهي بودن" هر روز و در بيشتر مواقع.
•    مشكل تمركز كردن.
•    برانگيختگي يا آشفتگي بيش از حد و يا گريه كردن فراوان.
•    اختلال در  خواب يا دائماً در خواب بودن.
•    خستگي بسيار زياد يا بي پايان.
•    ميل به خوردن به طور مداوم يا اصلاً به خوردن تمايل نداشتن.
•    احساس گناه بي دليل يا احساسات مربوط به بي ارزش بودن يا درماندگي.

نهايتاً، نوسانات روحي كه در آن دوره هايي از افسردگي با دوره هايي از شادي بي حد و حصر و غير طبيعي (شامل فعاليت زياد، نياز كمتر به خوابيدن يا خوردن، افكار سريع و گذرنده، رفتار اجتماعي نامتناسب يا قضاوت ضعيف) جايگزين مي‌شود، علايمي از يك اختلال به نام اختلال دو قطبي هستند كه نيازمند درمان فوري هستند. اگر اين علائم را داريد با پزشك خود تماس بگيريد.

علائم اضطراب چه هستند؟

اگر احساس مي‌كنيد بر آشفته يا عصبي هستيد و يا اينكه علايم زير را داريد، با پزشك يا ماماي خود تماس بگيريد:
•    حملات اضطرابي

•     اين حملات بدون هيچ گونه هشداري آغاز مي شوند و افزايش ضربان قلب، گيجي يا ضعف، عرق كردن كف دست، تنگي نفس و اين احساس كه داريد سكته قلبي مي كنيد يا بيهوش مي‌شويد را شامل مي‌شوند.
•    نگراني مداوم در مورد سلامتي خود يا نوزادتان يا داشتن مكرر اين احساس كه چيز وحشتناكي در شرف رخ دادن است.

افسردگي و اضطراب حاملگي چگونه درمان مي شوند؟

هم روان درماني و هم داروهاي ضد افسردگي را مي توان براي درمان اين شرايط در دوران حاملگي مورد استفاده قرار داد. از پزشك يا ماماي خود بخواهيد كه شما را به روان شناس يا روان پزشك ارجاع دهد يا مي‌توانيد از شركت بيمه خود فهرستي از مراكزي را كه خدمات رواني ارائه مي‌دهند، تهيه نماييد. سعي نكنيد خود را با انواع مواد گياهي يا ديگر داروها درمان كنيد. سالم بودن اين داروها در طي دوران حاملگي مشخص نيست و همچنين جايگزيني مؤثري براي كمك تخصصي نيستند.

چگونه مي توانم از بروز افسردگي و اضطراب در دوران حاملگي جلوگيري كنم؟

افسردگي و اضطراب در نتيجه تغييرات بيو شيميايي حادث مي‌شوند بنابراين در صورتي كه در معرضشان قرار بگيريد، ممكن است نتوانيد به طور كامل از آنها دوري كنيد اما مراقبت نمودن از  خود به لحاظ عاطفي مي‌تواند به شما كمك كند تا علائم آن را خفيف تر كرده و روحيه خود را خوب نگه داريد.

به خود سخت نگيريد

 در برابر اين طرز فكر كه قبل از اين كه نوزاد به دنيا بيايد تا مي توانيد بايد كارهاي لازم را انجام دهيد، مقاومت كنيد. ممكن است فكر كنيد كه قبل از رفتن به مرخصي زايمان، لازم است اتاق شيرخوار را آماده كنيد، خانه را تميز كنيد يا تا آنجا كه مي توانيد كار كنيد اما در حقيقت چنين نيست. خود را بر تمامي اين كارها ارجح بدانيد. وقتي كودكتان به دنيا بيايد ديگر وقت چنداني براي رسيدن به خود نداريد. كتابي بخوانيد، صبحانه را در رختخواب صرف كنيد يا به يك پياده روي طولاني و لذت بخش برويد. كاري را انجام دهيد كه موجب مي شود احساس خوبي داشته باشيد. مراقبت كردن از خود بخشي ضروري براي مراقبت كردن از نوزادتان محسوب مي شود.

پيوند خود با همسرتان را حفظ كنيد

 اطمينان حاصل كنيد كه وقت كافي را براي بودن با همسرتان و تغذيه اين رابطه اختصاص مي‌دهيد. اگر امكان دارد همين الان به مسافرت برويد. هر كاري مي‌توانيد براي مستحكم‌تر كردن رابطه خود انجام دهيد تا هنگامي كه نوزاد به دنيا آمد، بتوانيد بر آن تكيه كنيد.

در مورد مسائل موجود صحبت كنيد

 ترس ها و نگراني هاي خود در خصوص آينده را با همسر، دوستان و خانواده تان مطرح كنيد.

استرس خود را كنترل كنيد

 اجازه ندهيد يأس و نا اميدي بر زندگي تان چيره شود. راه هايي را براي مراقبت نمودن از خود بيابيد. به خود استراحت بدهيد، زياد بخوابيد، ورزش كنيد و به خوبي تغذيه كنيد. اگر اضطراب به درون تان راه يافت، سعي كنيد به كلاس هاي يوگاي مخصوص زنان حامله برويد يا مديتيشن انجام دهيد

 
براي جلوگيري از بروز افسردگي پس از زايمان چه مي توانم بكنم؟

حدود نيمي از زناني كه از افسردگي در دوران حاملگي رنج مي برند، افسردگي پس از زايمان را نيز تجربه خواهند كرد اما در صورتي كه اين افسردگي در دوران حاملگي درمان شود، احتمال تداوم آن به پس از زايمان به ميزان قابل ملاحظه اي كاهش مي يابد. دراينجا به چند مورد ديگر كه مي تواند سودمند باشداشاره مي‌كنيم:

•    هم اكنون عادت مراقبت از خود را فرا بگيريد تا به صورت بخشي از كارهاي روزمره تان در آيد. روش‌هايي را اتخاذ كنيد تا بتوانيد هنگامي كه نوزاد به دنيا آمد، زماني را براي استراحت پيدا كنيد.

•    با همسرتان در مورد نحوه تقسيم وظايف خانگي، مراقبت از يكديگر و همچنين رسيدگي به نوزاد صحبت كنيد.

•    حال، شبكه اي حمايتي را درست كنيد (شبكه اي تشكيل شده از دوستان، اعضاي خانواده، همسرتان و پزشك يا درمانگر) تا قبل از اين كه نوزاد به دنيا بيايد از بابت كمك ديگران آسوده خاطر باشيد.

كساني را پيدا كنيد كه در انجام كارهاي آشپزي، نظافت يا مراقبت از كودك ياري تان دهند تا فرصت  دوش گرفتن، استراحت كردن يا قدم زدن را داشته باش

موضوع : بارداری و زایمان - عوارض حاملگي
تعداد بازدید : 196 بار